
Gdzieś w podziemiach tajnego ośrodka badawczego, gdzie przeprowadza się eksperymenty na ludziach, osiągnięto zadowalający status pewnego projektu. Polega on na odpowiednim „przygotowaniu” osoby [określanej mianem „anteny”], by ta była w stanie telepatycznie pozyskać dowolną informację. Szkopuł w tym, iż ów projekt nie ma w sobie za grosz humanitaryzmu. I obejmuje sporą liczbę jednostek…
Stworzyłeś doskonałą broń, która teraz pragnie zemsty – głosi opis z przedniej okładki. Nie będzie więc spoilerem, jeśli napiszę, iż osoby poddane eksperymentowi w końcu biorą odwet za doznane krzywdy.
Joe, kierownik projektu, przekona się, jak skuteczne są „anteny”…
RZECZYWISTY FUNDAMENT
Założenia opisanego przez T. J. Payne’a eksperymentu mogą wydawać się szalone. Wskutek deprywacji sensorycznej, uaktywnić w człowieku ukryte zdolności paranormalne. W tym przypadku – percepcję pozazmysłową i telepatyczne pozyskiwanie informacji, które swym zasięgiem mogą obejmować cały świat. Trudno nie dostrzec w tym potencjału strategicznego. Ale jak brać coś takiego na poważnie?
Przechwyceni sięgają po fundamenty rzeczywistego programu badawczego, którym zajmowały się w drugiej połowie ubiegłego wieku różne amerykańskie agencje wywiadowcze i wojskowe. Jednym z takich projektów był Stargate – zakładający, iż dzięki zdalnemu postrzeganiu [remote viewing] będzie możliwe pozyskanie odpowiednich informacji. Uczestnicy badania, po otrzymaniu identyfikatora celu [lub współrzędnych geograficznych] mieli za zadanie opisać to, co widzą w wyobraźni. Czasami sporządzali rysunki tego, co udało im się zaobserwować [np. instalacji wojskowych].
W 1995 roku, na zlecenie CIA, projekt został poddany niezależnej ocenie, co ostatecznie doprowadziło do zamknięcia programu.
Wróćmy do książki. W świecie wykreowanym przez Payne’a, podobny projekt ma się jak najlepiej. Jest realizowany przez nie wiadomo jaką agencję [wszystko jest tak utajnione, iż nawet główny bohater nie wie, dla kogo pracuje]. Co najważniejsze, program zaprezentowany w Przechwyconych przynosi – w przeciwieństwie do znanej nam rzeczywistości – pożądane skutki. Niestety, cena jaką przychodzi płacić za pozyskiwane informacje jest ogromna…
Jak już wspomniałem wcześniej – Przechwyceni sięgają po fundamenty prawdziwych programów. Cała „brutalna nadbudówka” należy do Autora. Ale jest jeszcze coś, co ma zakotwiczenie w rzeczywistości…
DEHUMANIZACJA
Opisany przez Payne’a sposób postępowania z badanymi szokuje. Wstrząsające są eksperymenty [albo: tortury] przeprowadzane na ubezwłasnowolnionych i zniewolonych osobach, którym odebrano człowieczeństwo. To już nie ludzie, tylko przedmioty – „anteny”. Każda z takich „anten” ma swój numer, a nie imię.
Dehumanizacja ofiar pozwala oprawcom [tutaj: badaczom] obniżyć swój dyskomfort psychiczny. Wyzbyć się poczucia winy – w końcu, to „obiekt” a nie „człowiek” cierpi. Mechanizm ten jest w psychologii doskonale znany i dokładnie opisany, np. przez Alberta Bandurę.
CZYSTA ROZRYWKA
Pomimo wszystkiego co napisałem, nie należy traktować Przechwyconych jako powieści psychologicznej, czy studium dehumanizacji. Może ona jednak stanowić punkt wyjścia do rozważań na wspomniane tematy. Payne skupia się przede wszystkim na zapewnieniu Czytelniczkom i Czytelnikom jak najczystszej rozrywki.
PODSUMOWUJĄC
Muszę przyznać, że T. J. Payne zaserwował mi wszystko to, czego od tego typu literatury oczekuję: ciekawą intrygę, fascynującą tajemnicę, sporo akcji i kilka mocnych/krwawych scen. Przechwyconych mogę polecić wszystkim tym, którzy szukają wciągającego horroru, który – już po lekturze – zachęca do refleksji.
RECENZJA NA PODSTAWIE WYDANIA
Przechwyceni, T. J. Payne, tł. Piotr Królak, Znak, 2026, ISBN: 978-83-8427-434-7.
Egzemplarz książki do recenzji otrzymałem od Wydawcy w ramach współpracy barterowej.