Pomiędzy Ameryką a mocarstwem Falangistów [narodem paneuropejskim] od dawna trwa wojna. Od lat, schowani w podziemnych miastach Amerykanie, prowadzili działania zbrojne wykorzystujące technologie i roboty. Nic nie zapowiadało, by konflikt, który stanął w miejscu miał szybko się zakończyć. Jednak Falangiści „zrzucili” na Amerykę całkowicie inny rodzaj broni – równanie. Bazujące na nowych, nieznanych prawach fizyki oraz logiki, doprowadza do szaleństwa wszystkich tych, którzy próbują je rozwiązać. Owo równanie, przy okazji, obdarza niektórych także czymś niezwykłym, czymś co śmiało można określić mianem „supermocy”.
Próby rozwiązania tajemniczego równania podejmuje się, wraz ze swoimi podwładnymi, Robert Cameron – dyrektor do spraw psychometrii, którego umysł już został zainfekowany. Czy zdąży, nim jego psychika całkowicie się rozsypie?
STUPROCENTOWE SZALEŃSTWO
Już sama idea niezwykłego równania doprowadzającego do obłędu [ale i zapewniającego supermoce] wydaje się iście szalona. Jednak to tylko wierzchołek góry lodowej. W Nieskończonej szachownicy Henry Kuttner wprowadził jeszcze kilka oryginalnych – i nie mniej szalonych – koncepcji: tajemnicze „niewypały”, mutanci, czy choćby zaburzenia percepcji.
„Siedzący w biurze Cameron zabierał się właśnie do lunchu. Przed nim na blacie leżała pełna taca. Zanurzył łyżkę w bulionie cebulowym i uniósł do ust.
Nieskończona szachownica, Henry Kuttner, tł. Maria Smulewska, Dom Wydawniczy REBIS, 2026, s. 76.
Krawędzie łyżki stały się grubsze i wydęły się w zimne, metalowe wargi.
Po czym go pocałowały.”
Akcja powieści rozgrywa się w świecie, w którym fundamentalne założenia rzeczywistości przestają mieć znaczenie. Szeroko rozumiana nowa fizyka może doprowadzić do rzeczy niemożliwych. Plus, zainfekowane równaniem umysły sprawiają, iż zwyczajna codzienność przestaje taką być: niczego nie można być pewnym. Pod tym względem, Nieskończona szachownica jest utworem, który równie dobrze mógłby wyjść spod pióra Philipa K. Dicka – mamy tu bowiem do czynienia z motywami charakterystycznymi dla tego Pisarza: negacją rzeczywistości, zaburzoną percepcją, paranoją i obłędem.
NICZYM RÓWNIANIE
Początkowo, Nieskończona szachownica zdaje się być czymś w rodzaju niezwykle skomplikowanego równania z ogromną liczbą niewiadomych. Świat, w który wrzuca nas Autor jest złożony, nie wszystkie motywacje postaci są jasne, a do tego o drugiej stronie konfliktu – Falangistach – właściwie niewiele wiadomo. Na szczęście, wraz z biegiem czasu [i kolejnych stron], obraz zaczyna się rozjaśniać, by ostatecznie dostarczyć pożądanych odpowiedzi.
PSYCHIKA POSTACI
Powieść Kuttnera jest specyficzna również pod względem przedstawienia psychiki postaci. Z jednej strony, portret psychologiczny bohaterów jest dość prosty – w książce brakuje głębin emocjonalnych czy skomplikowanych relacji interpersonalnych. Autor skupił się na czymś zupełnie innym: interesuje go to, jak psychika ludzka zachowa się w kontakcie z nieznanym. Czy wytrącony z rutyny codzienności [i z ram znanej nam dobrze rzeczywistości] umysł człowieka będzie w stanie normalnie funkcjonować?
PODSUMOWUJĄC
Nieskończona szachownica to niezwykła, ale i niezwykle specyficzna powieść, która powinna przypaść do gustu wszystkim tym, którzy uwielbiają twórczość Philipa K. Dicka. Pytania o naturę rzeczywistości oraz jej percepcję. Paranoja i obłęd. Tajemnicze technologie, mutacje i oryginalny koncept równania łamiącego prawa „starej” fizyki i logiki. Do tego ciekawe ujęcie starcia z czymś nieznanym. Pod tymi względami powieść Henry’ego Kuttnera błyszczy.
Jestem zachwycony. Choć, nie zdziwię się, jeśli kogoś Nieskończona szachownica odrzuci. To naprawdę wybitnie specyficzna powieść. Rządząca się – niczym baśniowe szachy – dziwnymi regułami.
RECENZJA NA PODSTAWIE WYDANIA
Nieskończona szachownica, Henry Kuttner, tł. Maria Smulewska, Dom Wydawniczy REBIS, 2026, ISBN: 978-83-8338-456-6.
Egzemplarz książki otrzymałem od Wydawcy w ramach współpracy barterowej.